Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μικρών Αποστάσεων (ESN), που πραγματοποιήθηκε υπό τον ηχηρό τίτλο «Πορεία προς μια νέα εποχή» και διοργανώθηκε από την Ένωση Ελλήνων Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (EENMA) και το κέντρο Προώθησης Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (SPC) αποτέλεσε ένα κρίσιμο σημείο συνάντησης για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στην αλυσίδα των συνδυασμένων μεταφορών.
Από τις ναυτιλιακές εταιρείες και τις λιμενικές αρχές έως τις οδικές μεταφορές και τους σιδηροδρομικούς φορείς, το συνέδριο υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ένα πιο βιώσιμο, ασφαλές και ανταγωνιστικό οικοσύστημα μεταφορών. Η εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε 14 Οκτωβρίου του 2025, τόνισε τη δέσμευση του κλάδου για την πράσινη μετάβαση, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις πολύπλοκες κανονιστικές και τεχνολογικές προκλήσεις της απαλλαγής από τον άνθρακα.
Οι εναρκτήριες δηλώσεις της συνόδου κορυφής επικεντρώθηκαν αμέσως στα διττά θέματα της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας. Ο Χαράλαμπος Σημαντώνης, μιλώντας εκ μέρους της ΕΕΝΜΑ, υποστήριξε τη ναυτιλία μικρών αποστάσεων ως έναν από τους πιο βιώσιμους και ασφαλείς διαθέσιμους τρόπους μεταφοράς. Η ομιλία του περιελάμβανε μια άμεση και στρατηγική έκκληση για δράση: τα σημαντικά κεφάλαια που συγκεντρώνονται από τις ευρωπαϊκές αρχές μέσω των πλατφορμών Fuel EU και ETS (Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών) πρέπει να οριοθετηθούν και να διοχετευθούν απευθείας στην έρευνα και ανάπτυξη καθαρών καυσίμων. Αυτό το συναίσθημα αντικατοπτρίζει μια ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση του κλάδου ότι το οικονομικό βάρος της ρύθμισης θα πρέπει, εν μέρει, να τροφοδοτήσει την απαραίτητη καινοτομία για τον πράσινο μετασχηματισμό του τομέα.
Να τονιστεί ότι η ΕΕΝΜΑ ανέλαβε επίσημα την προεδρία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Θαλάσσιων Μεταφορών Μικρών Αποστάσεων (ESN). Ως ο ευρωπαϊκός φορέας που είναι αφιερωμένος στη συνεργασία, την προώθηση και την ανάπτυξη της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων - ενός τομέα που διαχειρίζεται το τεράστιο 60% του ενδοκοινοτικού εμπορίου, ύψους 1,79 εκατομμυρίων τόνων - αυτή η μετάβαση στην ηγεσία τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο της μελλοντικής ευρωπαϊκής ναυτιλιακής πολιτικής,
Η ευρωπαϊκή προοπτική επιβεβαιώθηκε από τον Απόστολο Τζιτζικώστα, Ευρωπαίο Επίτροπο για τις Βιώσιμες Μεταφορές, ο οποίος αναγνώρισε ότι η ανταγωνιστικότητα της ναυτιλίας θα είναι «υψίστης σημασίας» στη συνεχιζόμενη διαδικασία ρύθμισης του τομέα. Αυτή η αναγνώριση είναι ζωτικής σημασίας, καθώς οι ηγέτες του κλάδου τονίζουν συνεχώς την ανάγκη για κανονισμούς που διευκολύνουν, αντί να εμποδίζουν, την ικανότητά τους να ανταγωνίζονται στην παγκόσμια σκηνή.
Ο Στέφανος Γκίκας, Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, επανέλαβε αυτή την εστίαση, επιβεβαιώνοντας ότι το υπουργείο προσπαθεί ενεργά να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και, κυρίως, να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση της ανανέωσης του στόλου. Αυτός ο εκσυγχρονισμός του στόλου θεωρείται ως ένα ουσιαστικό βήμα προς τη «νέα εποχή της ναυτιλίας».
Ο Γιώργος Αλεξανδράτος, Πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, το ενίσχυσε περαιτέρω, εστιάζοντας στη μεγάλη σημασία του τομέα για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ενώ η δέσμευση για βιωσιμότητα ήταν σαφής, οι κεντρικές ομιλίες και οι επακόλουθες συζητήσεις τόνισαν το τεντωμένο κανονιστικό σχοινί στο οποίο βαδίζει ο τομέας. Ο Γιάννης Ξυλάς, Ταμίας της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και πρόεδρος της INTERCARGO, παρείχε μια ανασκόπηση της πραγματικότητας. Επεσήμανε ότι εάν ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) υιοθετήσει ένα πλαίσιο μηδενικών εκπομπών άνθρακα —ο οποίος αναμένεται να υιοθετήσει το πλαίσιο του για να τεθεί σε ισχύ το 2027— η ναυτιλία θα μπορούσε να γίνει ο μόνος τομέας παγκοσμίως με υποχρεωτικό μηχανισμό τιμολόγησης άνθρακα.
Ωστόσο, ο κ. Ξυλάς τόνισε ότι η απαλλαγή από τον άνθρακα, αν και σημαντική, δεν είναι η μόνη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Επέστησε την προσοχή στα κρίσιμα ζητήματα της ψηφιοποίησης, στην συχνά παραβλεπόμενη ποινικοποίηση των ναυτικών και σε πολλές άλλες επιχειρησιακές και νομικές πολυπλοκότητες. Η καταληκτική του παρατήρηση παρείχε ένα βασικό συμπέρασμα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής: οι κανονισμοί πρέπει να είναι «αποτέλεσμα συνεργασίας και διαλόγου» για να αποφευχθεί η «καταστροφή του ανταγωνισμού».
Η διεθνής προοπτική παρουσιάστηκε από την Gesine Meissner, Ευρωπαία Συντονίστρια για τον Ευρωπαϊκό Ναυτιλιακό Χώρο, η οποία αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα υιοθέτησης μιας συνεκτικής παγκόσμιας στρατηγικής στη διαδικασία απαλλαγής από τον άνθρακα. Αυτή η παγκόσμια προσέγγιση είναι απαραίτητη για την πρόληψη ανταγωνιστικών ανισορροπιών που θα μπορούσαν να προκύψουν από κατακερματισμένους περιφερειακούς κανονισμούς.
Ένα ισχυρό παράδειγμα δέσμευσης του ιδιωτικού τομέα έδωσε ο Δρ. Guido Grimaldi, Εταιρική Ναυτιλία Μικρών Αποστάσεων. Περιέγραψε λεπτομερώς τις τεράστιες επενδύσεις που κάνει η εταιρεία του στην κατασκευή οικολογικών πλοίων, συμπεριλαμβανομένων δύο νέων πλοίων ro-pax που έχουν προγραμματιστεί να παραδοθούν στις Minoan Lines το 2028. Αυτά τα πλοία, που προορίζονται για τη γραμμή Πειραιάς - Μήλος - Ηράκλειο, υπογραμμίζουν την πεποίθηση του κλάδου ότι οι επενδύσεις σε πιο πράσινη τεχνολογία αποτελούν οικονομική αναγκαιότητα. Επιπλέον, η αναφορά του στην εξαγορά των λιμανιών Ηγουμενίτσας και Ηρακλείου από την εταιρεία τόνισε τη στρατηγική σημασία της ελληνικής ακτοπλοΐας. Το καταληκτικό σημείο του Grimaldi αντικατόπτριζε την ευρύτερη συναίνεση της συνόδου κορυφής: η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι η κινητήρια δύναμη για απτά οφέλη και η ναυτιλία δεν πρέπει να διακινδυνεύσει την ανταγωνιστικότητά της στη διαδικασία ρύθμισης της απαλλαγής από τον άνθρακα.
Κύριο επίκεντρο της συνόδου κορυφής ήταν η ενσωμάτωση διαφορετικών τρόπων μεταφοράς, όπως συνοψίζεται στον τίτλο του πρώτου πάνελ: «Η Δύναμη των συνδυασμένων μεταφορών». Αυτή η συζήτηση επικεντρώθηκε στο πώς οι λιμένες, οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, οι σιδηροδρομικές, οι χερσαίες και οι εσωτερικές μεταφορές θα μπορούσαν να συνεργαστούν για να προσφέρουν πραγματικά βιώσιμες και αποτελεσματικές λύσεις μεταφορών.
Με συντονίστρια τη Δρ. Maria Boile του Πανεπιστημίου Πειραιά, το πάνελ περιελάμβανε ένα ευρύ φάσμα εμπειρογνωμόνων, συμπεριλαμβανομένων του κ. Jørn Askvik του Κέντρου Προώθησης Μικρών Αποστάσεων Νορβηγίας, της κας Ηρώς Ντουμάνη της Ελληνικής Ομοσπονδίας Οδικών Μεταφορών (OFAE) και της Διεθνούς Ένωσης Οδικών Μεταφορών (IRU), του κ. Ralf-Charley Schultze της Διεθνούς Ένωσης Συνδυασμένων Οδικών-Σιδηροδρομικών Μεταφορών (UIRR) και του καθηγητή Στράτου Παπαδημητρίου του Πανεπιστημίου Πειραιά. Ο διάλογός τους εξέτασε τις ευκαιρίες στη σύνδεση των θαλάσσιων μεταφορών με τις αντίστοιχες χερσαίες, τονίζοντας ότι η πραγματική αποτελεσματικότητα έγκειται στις απρόσκοπτες μεταφορές και στις βελτιστοποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού.
Το δεύτερο πάνελ, με συντονιστή τον κ. Μάριο Μπουγιούκα του BCA College, συνέχισε αυτή τη γραμμή σκέψης με έμφαση στη στρατηγική και την πολιτική. Ομιλητές ήταν ο κ. Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου του Ελληνικού Συνδέσμου Logistics (EEL), ο Καθηγητής Σεραφείμ Κάπρος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ο κ. Εμμανουήλ Κουτουλάκης, Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, και η κα Amaia Sarasola Anzola, Διευθύντρια Μάρκετινγκ και Εμπορίου του Λιμένα του Μπιλμπάο. Αυτό το πάνελ παρείχε μια εις βάθος ανάλυση των μηχανισμών πολιτικής, της ακαδημαϊκής έρευνας και των λιμενικών στρατηγικών που απαιτούνται για την υποστήριξη των φιλόδοξων στόχων των συνδυασμένων μεταφορών και της ανανέωσης του στόλου της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων.
Συμπερασματικά, η Σύνοδος Κορυφής του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μικρών Αποστάσεων «Περπατώντας σε μια νέα εποχή» ήταν κάτι περισσότερο από ένα απλό συνέδριο. Ήταν μια σαφής δήλωση ότι ο τομέας είναι έτοιμος να αγκαλιάσει το μέλλον. Είναι ένα μέλλον που ορίζεται από την διαθεσιμότητα για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, μια στρατηγική για στοχευμένη χρηματοδότηση και μια επιμονή ότι η πορεία προς μια βιώσιμη ναυτιλιακή βιομηχανία δεν πρέπει να υπονομεύει την ουσιαστική ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας.
ELNAVI Newsletter
Περισσότερες πληροφορίες : ELNAVI,
Αριστείδου 19, Πειραιάς 18531,
Tel.: +30 210 45.22.100, e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.